Rozwój dziecka: wzrost odpowiedni do wieku

Tagi:

dziecko, rozwój dziecka, siatka centylowa, wzrost, zdrowie

Podoba ci się artykuł? Poleć innym

Podziel się! |

Sklep on line| Drukuj| A  A  A

Dlaczego właściwie kwestia tego, czy dziecko ma odpowiedni wzrost, budzi wśród rodziców tyle obaw? Odpowiedź jest prosta: bo m.in. na podstawie wzrostu można stwierdzić, czy ciało dziecka rozwija się prawidłowo.

Co pomaga rosnąć

Wzrost dziecka to wypadkowa wielu czynników. Największą rolę odgrywa dziedziczenie – tor wzrostu jest zapisany w genach. Ale na to, czy dziecko będzie wysokie, czy niskie, wpływ mają również:

• sposób odżywiania. Wśród przyczyn niskiego wzrostu jest niedożywienie albo nieprawidłowe odżywianie. Dieta dziecka powinna być dobrze zbilansowana i zawierać odpowiednią ilość mięsa, warzyw, owoców i nabiału. Gdy ich brakuje, kości nie rozwijają się prawidłowo, co ma wpływ na wzrost. Na czym polega ten mechanizm? Od stanu odżywienia organizmu zależy poziom IGF-1 (insulinopodobnego czynnika wzrostu). To właśnie on bezpośrednio pobudza chrząstki do rośnięcia.

• ilość snu. Hormon wzrostu wytwarzany jest przez całą dobę. Jednak blisko 80 proc. jego ilości wydziela się między godziną 22 a północą. Zaburzenia snu właśnie o tej porze mogą odbić się na wzroście dziecka – dlatego warto dopilnować, by chodziło spać przed 22.

• aktywność fizyczna. Ruch jest sprzymierzeńcem rośnięcia. Bieg, skoki i zabawy stymulują układ nerwowy i pośrednio wpływają na wytwarzanie hormonu wzrostu. Ale zbyt duża ilość ruchu może – paradoksalnie – wpłynąć na to, że dziecko będzie niższe niż rówieśnicy. Przeciążenia kości i chrząstek, do których może dochodzić, gdy dziecko wyczynowo uprawia jakiś sport bądź jest nań za młode (np. przedszkolaki trenujące 4 razy w tygodniu karate czy aikido), spowalniają tempo wzrostu, szczególnie u tych dzieci, które genetycznie mają obniżony potencjał wzrostu (np. ich rodzice są niezbyt wysocy).

Norma czy choroba

Jednym z ważniejszych czynników mających wpływ na wzrost dziecka są rozmaite choroby metaboliczne, wady wrodzone, zaburzenia endokrynologiczne i choroby uwarunkowane genetycznie. Dzieci rosną zbyt wolno również przy przewlekłych chorobach nerek, układu oddechowego czy krążenia, zapaleniu stawów, a nawet ciężkiej alergii skórnej, a także z powodu zaburzeń hormonalnych, np. niedoboru hormonu wzrostu. Bardzo wysoki wzrost może być niekiedy spowodowany chorobą. Jest tak np. w przypadku nadczynności przysadki mózgowej, zespołu Marfana (dzieci mają wówczas bardzo długie i smukłe kończyny),
a także przedwczesnego dojrzewania płciowego (wówczas dzieci rosną znacznie szybciej niż rówieśnicy).

Bilanse i centyle

Jak ocenić, czy wzrost dziecka jest prawidłowy i mieści się w normie dla danej płci  i wieku? Należy pamiętać o bilansach zdrowotnych (2-, 4-, 6-, 10-, 14- i 18-latka) i regularnie mierzyć dziecko, a wynik nanosić na tzw. siatkę centylową. To diagram z dwiema osiami (jest w książeczce zdrowia dziecka, można go też znaleźć w internecie). Na osi wieku zaznaczasz wiek dziecka, na osi wzrostu – wzrost. Następnie od obu tych punktów musisz poprowadzić linie, które przetną się na jednej z kilku przebiegających przez diagram krzywych, oznaczających centyle. O bardzo wysokim wzroście mówimy, gdy dziecko jest w grupie 3 proc. najwyższych rówieśników (a więc sytuuje się powyżej 97. centyla). O znacznym niedoborze wzrostu zaś, gdy jest w grupie 3 proc. najniższych rówieśników tej samej płci (czyli na siatce centylowej wysokość jego ciała znajduje się poniżej 3. centyla). W tym przypadku wzrost uznaje się za bardzo niski i konieczne są badania dla wyjaśnienia przyczyny.