Jak dbać o wcześniaka w szpitalu?

Tagi:

noworodek, pielęgnacja wcześniaka, poród przed terminem, przedwczesny poród, wcześniak

Podoba ci się artykuł? Poleć innym

Podziel się! |

Sklep on line| Drukuj| A  A  A

Przedwczesny poród to często lęk, niepewność, łzy. Wcześniak wydaje się niezwykle kruchy, bezbronny, słaby. Niepokój rodziców nasila widok aparatów medycznych, plątaniny przewodów i kabli. Trudno wtedy uwierzyć, że w maleńkim dziecku drzemie wielka siła, że ma ogromną wolę życia.

Dlaczego dziecko rodzi się zbyt wcześnie?

To jedno z pierwszych pytań zadawanych przez rodziców. Dlaczego moje dziecko urodziło się przed czasem? Czy można było temu zapobiec? Lekarze nie zawsze potrafią znaleźć odpowiedź. Przyczyny mogą być różnorodne, czasem w ogóle nie udaje się ich ustalić. Narodzinom przed terminem sprzyja niedożywienie mamy, ciężka praca, silny stres, infekcje wewnątrzmaciczne. Częściej poród przedwczesny zdarza się w przypadku ciąży mnogiej lub problemów z łożyskiem. Mogą się do tego przyczynić także choroby ciężarnej, np. schorzenia układu krążenia, tarczycy, cukrzyca, zaburzenia hormonalne lub zapalenie nerek.

Wszystko co trzeba wiedzieć o wcześniaku

Im młodszy malec, tym bardziej jego organizm jest niedojrzały. Wcześniak nie jest po prostu mniejszym noworodkiem. Nie może wyglądać jak kilkumiesięczny bobas z reklamy, przecież zabrakło mu kilku tygodni o wcześniaka do porodu. Nie zdążył nabrać ciałka i urosnąć. Główka dziecka jest nieproporcjonalnie duża. Jego skóra jest czerwona, wygląda, jakby była o rozmiar za duża i jest tak cienka, że prześwitują przez nią naczynia krwionośne o grubości włosa. Rączki i nóżki są drobne i bardzo szczupłe, bo dzieci przybierają na wadze w ostatnich tygodniach ciąży, które wcześniaki spędzają już poza łonem mamy. Najmłodsze wcześniaki nie potrafią nawet ssać. Trzeba je więc odżywiać w specjalny sposób, aby zaspokoić ich potrzeby. Nie zawsze są też w stanie samodzielnie oddychać. Wtedy robi to za nie respirator. Jednak dzięki miłości rodziców i troskliwej opiece medycznej wiele z nich w ciągu kilkunastu, kilkudziesięciu tygodni nadrabia stracony czas.

Wcześniak w inkubatorze

Widok aparatury medycznej otaczającej dziecko może wzbudzać w rodzicach lęk. Często pytają nieśmiało, jak się wśród nich poruszać, aby niczego nie potrącić ani nie zepsuć. Wbrew pozorom, nie jest to takie skomplikowane, jak się wydaje. Pomożemy rozszyfrować przeznaczenie większości urządzeń. Każde z nich ma swoje konkretne zadanie, o ich podłączeniu decyduje lekarz. Większość aparatów monitoruje stan dziecka na wypadek pojawienia się jakichkolwiek nieprawidłowości, choćby nawet niezbyt groźnych. To osobista straż ochronna malca.

• Niemal każdy wcześniak musi spędzić jakiś czas w inkubatorze

Inkubator stwarza dziecku warunki podobne do tych, jakie miało w macicy mamy: sprawia, że jest mu ciepło, chroni przed nagłą zmianą temperatury powietrza. To ważne, ponieważ ze względu na niewielką ilość tkanki tłuszczowej, cienką skórę i nie w pełni dojrzały system nerwowy, wcześniak marznie w pokoju, w którym dorosłej osobie jest całkiem ciepło. Inkubator może mieć kształt zamkniętego prostopadłościanu. Przez otwory w jego ścianie personel wykonuje wszystkie czynności przy maleństwie, a rodzice mogą dotykać je i głaskać. Są także otwarte inkubatory ze specjalnym grzejnikiem, który ogrzewa powietrze wokół malca.

• Stały dostęp do naczyń krwionośnych, tzw. wenflon, zapobiega częstemu kłuciu igłą dziecka

Ze względu na małe naczynia dziecka zakłada się go najczęściej na główce, rączce, nóżce lub w pępku. By wenflon się nie wysunął, musi być przyklejony plasterkiem do skóry. Dawki leków odmierzają specjalne pompy infuzyjne, które dostarczają właściwą dawkę preparatu w określonym czasie. Dzięki igle w tętnicy można pobierać krew na badania sprawdzające np. poziom tlenu we krwi lub precyzyjnie mierzyć ciśnienie tętnicze.

• Maseczka na twarzy lub giętkie rurki umieszczone w nosie dziecka ułatwiają mu oddychanie

Podaje się przez nie tlen. Najmłodszym wcześniakom pomaga w oddychaniu respirator. Urządzenie to wykonuje za dziecko oddechy, wdmuchując powietrze do płuc przez rurkę wprowadzoną przez nos lub usta do tchawicy (to oznacza, że malec jest zaintubowany). Po takim wymuszonym wdechu malec sam wydycha powietrze. Respirator może także współpracować z dzieckiem w trakcie oddychania: część oddechów wykonuje dziecko, pozostałe uzupełnia urządzenie do czasu, aż wcześniak zacznie samodzielnie oddychać. Aby zaintubowany, podłączony do respiratora malec nie ruszał się dużo, dostaje leki, które ułatwiają sen.

• Czujniki przymocowane do klatki piersiowej dziecka kontrolują pracę serca i oddech

Gdy liczba oddechów lub uderzeń serca jest nieprawidłowa, włącza się alarm. Wynik pomiaru aparatu jest stale wyświetlany na monitorze. Dziecko otaczają także urządzenia kontrolujące temperaturę ciała.

• Pulsoksymetr (czujnik z czerwonym światełkiem), założony na rączkę lub nóżkę, sprawdza zawartość tlenu we krwi

Wynik jest wyświetlany na monitorze. Aparat sygnalizuje zbyt mały poziom nasycenia krwi tlenem – zwykle świadczy to o nieprawidłowym oddychaniu dziecka.

• Mała opaska na ramieniu lub nóżce, przypominająca miniaturkę aparatu do mierzenia ciśnienia tętniczego u dorosłych to nic innego jak dostosowany do wielkości dziecka ciśnieniomierz

Jest niezbędny – wahania ciśnienia mogą być jednym z objawów problemów zdrowotnych.

• Jeśli dziecko ma nasiloną żółtaczkę, konieczna bywa fototerapia

Malec umieszczony w „solarium” noworodkowym ma zasłonięte oczy, aby nie działało na nie promieniowanie, które ułatwia rozbicie cząsteczek bilirubiny (to ten barwnik jest odpowiedzialny za żółte zabarwienie skóry).

Jak karmić wcześniaka?

Im młodsze dziecko, tym więcej sposobów karmienia przechodzi. Najmłodsze dzieci, urodzone przed 28. tygodniem ciąży, są zwykle odżywiane dożylnie. Nieco starsze, urodzone do ok. 32. tygodnia ciąży, dostają pokarm przez sondę wprowadzoną przez usta lub nos bezpośrednio do żołądka. W ten sposób żywione są dzieci, które nie potrafią jeszcze samodzielnie ssać, ale ich przewód pokarmowy jest wystarczająco dojrzały, aby trawić mleko. Poza tym dopiero w 32. tygodniu ciąży wykształca się u dziecka odruch ssania. Bez tego odruchu zaś nie jest możliwe wcześniejsze rozpoczęcie karmienia piersią lub butelką. Tak małe dzieci nie potrafią jeszcze skoordynować ssania, oddychania i przełykania. Przez sondę dziecko dostaje więc pokarm odciągnięty przez mamę lub specjalne mleko stworzone z myślą o wcześniakach. Początkowo malec dostaje maleńkie porcje, zaledwie kilka mililitrów. Ale stopniowo ta objętość rośnie. Gdy malec jest już na to gotowy, łączy się podawanie pokarmu strzykawką z przystawianiem do piersi, aż wreszcie wyłączne karmienie piersią staje się realne.