Etapy rozwoju mowy u niemowlaka. Jak pomóc dziecku w prawidłowym rozwoju mowy?

Tagi:

gaworzenie, głużenie, niemowlak, rozwój mowy dziecka

Podoba ci się artykuł? Poleć innym

Podziel się! |

Sklep on line| Drukuj| A  A  A

Głużenie czy gaworzenie to wcale nie pierwszy etap rozwoju mowy. Nauka mowy bierze swój początek jeszcze w brzuchu mamy. Docierają do niego wszystkie dźwięki (są nieco stłumione), a więc wsłuchuje się w rytm i melodię języka. Dlatego jeszcze w ciąży dużo rozmawiaj ze swoim brzuszkiem - opowiadaj coś, śpiewaj, recytuj wiersze oraz zadawaj dziecku pytania, by od pierwszych chwil życia oswajał się z polska gramatyką (przecież inaczej brzmi zdanie oznajmujące, a inaczej pytające czy rozkazujące, prawda?).

Etapy rozwoju mowy niemowlaka: najpierw twój monolog

Po narodzinach dziecka rozmowy z brzuszkiem zastąp dialogiem z małym kwilącym zawiniątkiem. Mów do noworodka, powtarzaj wydawane przez niego dźwięki. Nie poddawaj się, choć nie będziesz widziała zainteresowania dziecka. Wkrótce, około czwartego miesiąca życia, niemowlę zacznie się uważnie przyglądać twojej twarzy - mów wtedy bardzo wyraźnie, by mogło śledzić ruchy twoich warg.

Niemowlak mówi do ciebie od chwili narodzin!

Dziecko debiutuje w roli mówcy krzykiem na sali porodowej i będzie taki sposób komunikacji kontynuował przez pierwsze miesiące życia - to tzw. etap melodii (tak naprawdę trwa nawet cały pierwszy rok życia dziecka). Rodzice szybko orientują się, co znaczy krzyk malca - z jego natężenia i barwy odczytują, czy dziecko jest głodny, zmęczony, a może ma mokro. Równolegle z "krzykową komunikacją" przebiega rozwój zdolności językowych niemowlęcia:

• wydawanie dźwięków przypominających spółgłoski i samogłoski (np.  m, b, p, t, d oraz a, e, u - w połączeniu: tli, khe, te) - to GŁUŻENIE, które pojawia się w 2.-3. miesiącu życia dziecka;

• zabawa dźwiękami i intonacją - łączenie samogłosek ze spółgłoskami, czyli "a-gu", "bu-bu", "ga-ga" to GAWORZENIE. Zaczyna się pod koniec pierwszego półrocza życia dziecka - szybko swobodne i przypadkowe powtarzanie różnych sylab zmienia się w świadome próby podjęcia konwersacji - dziecko mówi więc "papa" (na pożegnania), "bam" (gdy coś upadnie), a około 1. urodzin udaje mu się nawet świadome: "mama", "tata", "baba" oraz naśladuje zwierzęta (np. "miau", "hau").
• Te umiejętności przypadają na tzw. ETAP WYRAZU, który zdominuje drugi rok życia dziecka. W tym okresie pozwalaj dziecku na mówienie "mniam" na posiłek czy "kici-kici" na kota - nie poprawiaj, lecz nagradzaj uśmiechem i na spokojnie dodawaj "mniam - obiad", "kici - kot". Tak zachęcisz dziecko do rozwijania mowy. Poprawnie powtarzaj za dzieckiem także wtedy, gdy mówi ono "oń", czyli "koń", "bata" - "herbata" - takie skrócone słowa związane są z tym, że w początkowym okresie wzbogacania słownictwa, dziecko wsłuchuje się głównie w akcent słów i tak go odzwierciedla w swoich słowach. Poza tym uczy się słów podstawowych oznaczających klasę przedmiotów, np. "auto" jako określenie dla samochodu, ciężarówki, traktora itp. Trudne do nauczenia są dla niego pojęcia abstrakcyjne, tj. kolory czy liczby.  Przyjmuje się, że roczniak zna cztery wyrazy, dwulatek dwieście i miesięcznie uczy się nawet pięćdziesięciu. Pamiętaj jednak, że dziecko zawsze rozumie znacznie więcej słów niż wypowiada;

• pierwsze zdanie dziecko wypowie dopiero około 2. urodzin - będzie ono proste, zwykle bez poprawnej odmiany wyrazów. Najpopularniejsze są zdania konstruowane na zasadzie "co to", "tam dom", "daj pić", "auto taty" - eksperci nazywają taki sposób mówienia "stylem telegramów". Ale już pod koniec 3. roku dziecko życia zacznie konstruować skomplikowane zdania z użyciem wielu wyrazów. Trzylatek może operować nawet tysiącem, a sześciolatek włada trzema tysiącami słów.

Jak powstają pierwsze zdania dziecka?

Językoznawcy dowodzą, że dzieci na całym świecie uczą się ojczystego języka w tym samym porządku. Najpierw opanowują czas teraźniejszy, następnie używają przedrostków, liczby mnogiej i nieregularnych form czasownika (np. "iść" i "szedłem"), zaimków dzierżawczych oraz przymiotników.