Błonica: zakaźna choroba podobna do anginy. Objawy, przebieg i leczenie

Tagi:

angina, błonica, chore dziecko, choroba zakaźna, dyfteryt, krup, szczepienie

Podoba ci się artykuł? Poleć innym

Podziel się! |

Sklep on line| Drukuj| A  A  A

Błonica to choroba zakaźna, wywoływana jest przez bakterie maczugowca błonicy (Corynebacterium diphtheriae), które zostały wcześniej zaatakowane odpowiednim bakteriofagiem (wirusem atakującym bakterie) i stały się lizogenne czyli zmieniły swoje cechy biologiczne. Zmiana ta zaowocowała otrzymaniem przez te bakterie nowego genu (tox). Dzięki niemu mogą produkować jad błoniczy, odpowiedzialny za objawy choroby.

Błonica u dzieci: jak można się zarazić?

Do zarażenia błonicą może dojść zarówno poprzez kontakt bezpośredni (np. dotyk) jak również drogą kropelkową - przy kasłaniu lub kichaniu. Każdy nosiciel lub chory zakaża na dwa dni przed wystąpieniem jakichkolwiek objawów choroby, przez cały okres jej trwania oraz nawet do trzech tygodni po wyzdrowieniu. Można się również zarazić poprzez sztućce lub naczynia, artykuły spożywcze (np. mleko). Czasem wystarczy pobyt na terenie występowania endemicznego błonicy, by zostać zakażonym. Na szczęście systematyczne szczepienie dzieci wyeliminowało błonicę z Europy Środkowej i Zachodniej.

Błonica u dzieci: objawy

Pierwsze objawy błonicy występują zazwyczaj w 2 do 6 dni po zarażeniu. Przebieg zależy od postaci klinicznej. Najczęściej mamy do czynienia z błonicą gardła (dyfteryt) i krtani (krup, dławiec), która rozpoczyna się zwykle od sporego osłabienia, bólu gardła i pogorszenia samopoczucia. Dość charakterystyczne są również powiększone węzły chłonne oraz słodko-gnilny, mdły zapach z ust. Przy błonicy krtani występuje również świst krtaniowy, kaszel, duszności oraz w dalszym etapie - bezgłos. Chory gorączkuje do 38 st. C, a na migdałkach pojawia się biały nalot, który po oderwaniu pozostawia krwawe ślady - z czasem zaczyna tworzyć jednolitą błonę rzekomą o barwie białawoszarej. Całość przypomina anginę paciorkowcową. Jeśli choroba jest dalej nieleczona zakażenie jadem błoniczym może doprowadzić do porażenia podniebienia miękkiego, zaburzeń pracy serca (toksyny mogą powodować zapalenie mięśnia sercowego), porażenia nerwów (obwodowych i czaszkowych), uszkodzenia wątroby lub nerek. Temperatura może osiągnąć nawet 40 st. C. W ostatnim stadium może dojść do powiększenia węzłów chłonnych podżuchwowych i szyjnych (tzw. szyja Nerona) i śmierci przez uduszenie. Ponadto choroba może atakować również: nos, oskrzela, oczy, narządy płciowe, pępek, oskrzela oraz w różnych miejscach skórę.

Błonica: leczenie

Jeśli doszło już do zakażenia błonicą i postawiono odpowiednią diagnozę, wówczas chory musi zostać natychmiastowo hospitalizowany. Podane mu zostaną antybiotyki (głównie na bazie penicyliny) oraz antytoksyny. W ekstremalnych przypadkach, gdy zablokowane zostaną drogi oddechowe, wykonany zostanie zabieg tracheotomii (nacięcie krtani i wprowadzenie do niej rurki umożliwiającej oddychanie).

Błonica u dzieci: profilaktyka czyli szczepienia obowiązkowe

Szczepienia na błonicę są w Polsce obowiązkowe. Podlegają im dzieci od 7. tyg. życia do 19. roku włącznie oraz osoby w wieku powyżej 19 lat, narażone w sposób szczególny na zakażenie (np. pracownicy służby zdrowia). Podawane są w postaci skojarzonej DTP (lub DTaP) przeciw błonicy (D), tężcowi (T) i krztuścowi (P) lub jako monowalentne szczepionki dla dzieci i młodzieży (D) lub dorosłych (d) oraz dwuwalentne szczepionki dla dzieci do 7 r.ż. z przeciwwskazaniami do szczepień szczepionką przeciw krztuścowi (DT), młodzieży i dorosłych (dT). Według kalendarza szczepień dzieci powinny otrzymać 4 dawki szczepionki DTP jeszcze przed rozpoczęciem nauki w szkole i po jednej dawce szczepionki TD w 14. i 19. roku życia. Dorośli natomiast powinni odszczepiać się co 10 lat.