SZCZEPIENIA W CIĄŻY: kiedy warto je robić?

Tagi:

grypa, płód, szczepienia w ciąży, szczepienie, szczepionka, wirusy w ciąży, WZW B, zdrowie mamy

Podoba ci się artykuł? Poleć innym

Podziel się! |

Sklep on line| Drukuj| A  A  A

Oczywiście, lepiej unikać szczepienia się w ciąży – jak każdej zbędnej ingerencji w organizm kobiety. Jednak teoria sobie, a praktyka sobie. Życie podsuwa czasem scenariusze, które trudno przewidzieć. Przy niektórych wirusach szczepienia mogą okazać się zbawienne. Przykładem niech będą historie trzech ciężarnych dziewczyn:

• Monika w czasie spaceru została pogryziona przez bezpańskiego psa chorego na wściekliznę. Trudno w takiej sytuacji czekać na pojawienie się objawów śmiertelnej choroby. Monika dostała serię zastrzyków ratujących życie.

• Agata, kwiaciarka i ogrodnik z zawodu, podczas ciąży zorientowała się, że od ostatniego szczepienia na tężec minęło ponad 10 lat. Nie mogła zrezygnować z pracy, więc nie pozostało jej nic innego jak się zaszczepić, bo nieustanny kontakt z ziemią mógł się skończyć tężcem – chorobą, która w co drugim przypadku jest śmiertelna.

• Iwona nigdy nie myślała, aby zaszczepić się przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Gdy zaszła w ciążę, okazało się, że musi urodzić przez cesarskie cięcie, a poza tym czekają ją liczne badania i pobyt w szpitalu, bo w ciąży pojawiły się komplikacje. Jedynym rozsądnym wyjściem było szczepienie przeciwko żółtaczce zakaźnej typu B.

Szczepienia w ciąży budzą wiele kontrowersji

Szczepienia ciężarnych to temat budzący wiele kontrowersji. Nawet wśród lekarzy opinie na temat szczepień w ciąży mogą być podzielone, zwłaszcza między ginekologami a specjalistami chorób zakaźnych. Może się więc zdarzyć (i często tak bywa, niestety), że jeden lekarz zachęca ciężarną do szczepienia, a drugi jej to stanowczo odradza. Jak ma zdecydować w takiej sytuacji kobieta, której trudno ocenić realne zagrożenie chorobą? Co wtedy robić? Odpowiedź jest prosta: zachować zdrowy rozsądek. Przykładowo, wiele kontrowersji co roku budzi szczepienie ciężarnych przeciwko grypie. Tak naprawdę odpowiedź na pytanie „czy powinnam się zaszczepić w ciąży na grypę” nie jest jednoznaczna. Inaczej wygląda sytuacja kobiety, która nie pracuje, jej ciąża przebiega prawidłowo, możliwość kontaktu z chorymi jest znacznie ograniczona, bo wszędzie jeździ własnym samochodem. Inne natomiast jest ryzyko niekorzystnych zdarzeń u mamy, która w pracy ma nieustannie kontakt z wieloma osobami, jeździ autobusem, ma dwójkę dzieci, które stale przynoszą jakieś choroby z przedszkola czy szkoły, a do tego ma kiepską odporność. Trudno obu ciężarnym doradzać to samo.  W pewnych kwestiach wszyscy lekarze mówią jednak jednym głosem. Podczas ciąży zakazane jest podawanie tzw. szczepionek żywych, czyli przeciwko odrze, śwince, różyczce, ospie wietrznej i polio. Nie zaleca się ich, ponieważ istnieje ryzyko (choć raczej teoretyczne) przeniesienia wirusów na malca.

Lista szczepień dozwolonych i zakazanych w ciąży

Abyś miała świadomość, które szczepienia są dla ciebie bezpieczne, a które nie, przygotowaliśmy przegląd najważniejszych szczepionek pod kątem możliwości zastosowania ich w czasie ciąży.

• Szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B) w ciąży. Zakażenie ciężarnej może spowodować u niej ciężką chorobę, a u maleństwa przewlekłe zakażenie. Szczepionka jest jedną z bezpieczniejszych. Nie zawiera żywych wirusów, a jedynie ich oczyszczone fragmenty, które z całą pewnością nie wywołują choroby. Szczepionkę powinny przyjąć dotychczas nieszczepione ciężarne poważnie narażone na zakażenie oraz mamy, które będą rodzić przez cięcie cesarskie.

• Szczepionka przeciwko grypie w ciąży. To chyba najbardziej kontrowersyjna szczepionka spośród wszystkich, choć opinie fachowców od szczepień zachęcają do podawania jej także w czasie ciąży. W pewnym stopniu wątpliwości wynikają z tego, że nie wystarczy jednorazowe szczepienie w życiu – w każdym sezonie ochrania inna szczepionka. Dlatego uodpornienie przed ciążą nie zawsze jest możliwe. Zdecydowanie jednak powinny się zaszczepić mamy, które ze względu na tryb życia lub zawód są zagrożone zachorowaniem na grypę, np. nauczycielki, ekspedientki, kasjerki, pielęgniarki, lekarki. Szczepionkę najlepiej podawać w drugim lub trzecim trymestrze. Możliwe jest jednak także stosowanie jej w pierwszym trymestrze. Musi to być szczepionka „zrobiona” z fragmentów cząstek wirusa grypy.

• Szczepionka przeciwko ospie wietrznej w ciąży. Zdecydowanie jest zakazana u przyszłych mam. Po tym szczepieniu kobieta powinna odczekać przynajmniej 4 tygodnie z zajściem w ciążę.

• Szczepionka przeciwko błonicy i tężcowi w ciąży. Do zakażenia tężcem dochodzi w trakcie zabrudzenia skaleczenia ziemią, w której są laseczki tężca. Czasem wystarczy niefortunny zbieg okoliczności – jak w przypadku kobiety, której podczas podlewania kwiatów spadła na głowę doniczka ustawiona na szafie. Uderzenie spowodowało rozcięcie skóry głowy i zabrudzenie jej ziemią, wskutek czego kobieta zaraziła się tężcem. Dlatego kobiety, które nie dostały szczepionki od 10 lat (obowiązkowo szczepiona jest młodzież w 19. ro-ku życia), powinny zdecydować się na uodpornienie (wystarczy wówczas jedna dawka). Nie zaleca się szczepienia w pierwszym trymestrze ciąży.
• Szczepionka przeciwko odrze, śwince i różyczce w ciąży. Niedozwolona podczas ciąży. Nie ma szczepionki chroniącej przed tymi chorobami oddzielnie (jeśli przechorowałaś tylko jedną z nich, i tak powinnaś się zaszczepić). Ale szczepienie trzeba wykonać przed ciążą, najpóźniej 4 tygodnie przed poczęciem malca. Planując ciążę, można najpierw sprawdzić poziom przeciwciał przeciwróżyczkowych (badanie krwi) i ewentualnie – gdy jest zbyt niski – przyjąć zastrzyk.

• Szczepionka przeciwko polio w ciąży. W czasie ciąży nie stosuje się tej szczepionki choćby dlatego, że ryzyko zachorowania na terenie kraju jest niemal zerowe. Zdecydowanie nie wolno w ciąży stosować szczepionki doustnej (OPV), bo zawiera żywe wirusy. W przypadku wyjazdu ciężarnej w rejon świata, gdzie występuje polio, dopuszczalna jest szczepionka w zastrzyku – IPV.