Plan porodu i plan opieki prenatalnej. Czym jest plan porodu i dlaczego warto go napisać?

Tagi:

ciąża, plan opieki prenatalnej, plan porodu, poród, przygotowanie do porodu

Podoba ci się artykuł? Poleć innym

Podziel się! |

Sklep on line| Drukuj| A  A  A

W obowiązującym od kwietnia ub. roku standardzie opieki okołoporodowej pojawiły się nowe u nas pojęcia: plan opieki prenatalnej i plan porodu. Ministerstwo zdrowia zaleca przygotowanie takich planów dla każdej kobiety ciężarnej, stwierdzając, że są one częścią dokumentacji medycznej i zobowiązując personel szpitala do wspólnego z pacjentką czytania i omówienia ułożonego przez nią planu porodu.

Czym jest plan porodu?

Oto, co mówi o tych dokumentach rozporządzenie ministra zdrowia: „Podczas opieki prenatalnej osoba sprawująca opiekę oraz ciężarna ustalają plan opieki prenatalnej oraz plan porodu. Plan opieki prenatalnej obejmuje wszystkie procedury medyczne związane z opieką prenatalną wraz z określeniem czasu ich wykonania. Plan porodu obejmuje wszystkie elementy postępowania medycznego podczas porodu i miejsce porodu. Zarówno plan opieki prenatalnej, jak i plan porodu może być modyfikowany odpowiednio do sytuacji zdrowotnej ciężarnej w trakcie sprawowania opieki”. Jak to rozumieć? Plan opieki prenatalnej dotyczy okresu ciąży i powinien zawierać wszystkie ważniejsze badania i zabiegi wraz z czasem ich wykonania. Sporządza go osoba sprawująca opiekę nad ciężarną, a więc lekarz ginekolog lub położna, w porozumieniu z samą zainteresowaną, która otrzymuje dla siebie kopię planu. Plan porodu natomiast to rodzaj dokumentu, w którym kobieta wymienia swoje oczekiwania wobec porodu – jak chciałaby, aby jej poród wyglądał. Nie ma do tego gotowego urzędowego formularza, każda ciężarna może zrobić własny plan, wymieniając w nim te kwestie, na których jej szczególnie zależy, np. w jakiej pozycji chce rodzić, czy chce mieć poród rodzinny, czy życzy sobie (lub nie) znieczulenia, nacięcia krocza czy stałego monitorowania. To taka lista życzeń: czego kobieta oczekuje, a czego by nie chciała, aby poród był taki, o jakim marzy. Plan najlepiej napisać razem z osobą, która będzie ci towarzyszyć przy porodzie (pomoże go potem egzekwować) i po konsultacji z lekarzem lub położną (np. ze szkoły rodzenia lub położną rodzinną, dostępną w ramach ubezpieczenia w przychodni). Ten plan zabierasz ze sobą, jadąc do porodu. W szpitalu należy go przedstawić personelowi – najlepiej położnej, która będzie z tobą rodzić. Powinna dokument przeczytać, aby móc go z tobą omówić, a następnie uwzględnić twoje oczekiwania. To byłaby sytuacja idealna.

Teoria a praktyka

Niestety – jak to w naszym położnictwie często bywa – teoria swoje, a życie swoje. Są szpitale – szczególnie prywatne, ale nie tylko – gdzie stosunkowo szybko dostosowano się do nowego rozporządzenia. Niestety, w wielu szpitalach kontestuje się je. Padają argumenty, że to pobożne życzenia, które nie mogą być wypełnione, bo np. w placówce jest zbyt wiele rodzących. Ale prawdziwą przyczyną często bywa tradycyjny, paternalistyczny stosunek do rodzącej kobiety, która przecież „się nie zna”, więc zamiast z nią rozmawiać i przekonywać, trzeba decydować za nią. Dlatego warto po napisaniu planu porodu zadzwonić albo pojechać do wybranego szpitala i zapytać, na ile realne jest spełnienie twoich najważniejszych oczekiwań. Jeśli usłyszysz, że nie ma na to szans, możesz szukać innej placówki albo napisać list do ordynatora, dyrektora szpitala lub rzecznika praw pacjenta. Po porodzie można również zaskarżyć szpital do sądu o nieprzestrzeganie przepisów – tylko kto ma tyle determinacji i czasu? Pamiętaj jednak również o tym, że nawet jeśli szpital stara się respektować oczekiwania i preferencje kobiety, plan porodu może nie zostać wypełniony. Poród to sytuacja dynamiczna, nieprzewidywalna, i nie zawsze przebiega tak, jak wszyscy by sobie życzyli. Nie możesz więc zakładać, że na pewno będzie w stu procentach tak, jak to sobie opisałaś w planie.

Dlaczego warto mieć plan porodu?

Skoro wiele szpitali kontestuje plan porodu, a nawet – jak otwarcie mówią położne – nie ma żadnej gwarancji, że ktokolwiek zechce go przeczytać, czy jest w ogóle sens taki plan przygotowywać? Naszym zdaniem tak. Powodów jest co najmniej kilka.

• Lepiej się przygotujesz do porodu. Aby sprecyzować swoje oczekiwania, musisz wiedzieć, z czym się określone postępowanie wiąże i jakie mogą być konsekwencje, np. ciągłego monitorowania albo podawania narkotycznych środków znieczulających. A im więcej będziesz wiedzieć, tym lepiej będziesz przygotowana do porodu.
• To dobry sposób komunikacji z personelem. Zakładając, że personel chce z tobą współpracować, może być to trudne ze względu na słabą komunikację. Bo rodząca kobieta, gdy trafia do izby przyjęć, często jest wtedy tak zestresowana, że zapomina powiedzieć, na czym jej najbardziej zależy. A gdy wyciągnie plan porodu – wszystko stanie się jasne.
• Warto zmieniać złe obyczaje. Nawet jeśli szpital jest niezbyt chętny zmianom, warto dawać wyraz swoim oczekiwaniom, zgodnie z zasadą „kropla drąży skałę”. Zmiany w świadomości i przyzwyczajeniach zachodzą powoli, ale jednak to się stale dzieje. Im więcej placówka będzie otrzymywać sygnałów, czego chcą pacjentki (w postaci planów porodu, listów, skarg itp.), tym większa szansa, że zostaną one kiedyś uwzględnione, choć może nie od razu.