Ciąża: Łożysko - jak powinno być ułożone w brzuchu ciężarnej

Tagi:

ciąża, krwawienie w ciąży, łożysko, łożysko przodujące, oddzielanie się łożyska

Podoba ci się artykuł? Poleć innym

Podziel się! |

Sklep on line| Drukuj| A  A  A

Łożysko to szczególny organ, który powstaje w ciele kobiety tylko na czas ciąży. Za jego pośrednictwem dziecko dostaje tlen i składniki odżywcze. To łącznik dziecka z matką: z jednej strony łożyska wychodzi pępowina, a druga strona przylega do ściany macicy.

Niepokojące objawy związane z łożyskiem w ciąży

Zwykle pojawia się wtedy krwawienie z dróg rodnych ciemną krwią, któremu towarzyszy ból i napięcie brzucha. Objawy zależą jednak od konkretnej sytuacji, to znaczy od tego, jak bardzo i w którym miejscu łożysko oddzieliło się od ściany macicy. Jeśli oddzieli się niewielka część łożyska, krwawienie może być skąpe, kiedy natomiast odkleja się więcej niż połowa – będzie obfite. Może się również zdarzyć, że pomimo oddzielenia się łożyska, krwawienie nie pojawia się w ogóle. Dzieje się tak w przypadku, gdy odkleja się centralna część łożyska, a jego części brzeżne – nie. Wówczas następuje tak zwany krwotok utajony, bo krew nie ma możliwości ujścia na zewnątrz. Bolesność brzucha też może mieć różne nasilenie, ale najczęściej jest to nagły, ostry, przeszywający ból w podbrzuszu, połączony z silnym skurczem macicy (brzuch robi się „twardy jak deska”). Ruchy dziecka mogą być osłabione, niemal niewyczuwalne albo bardzo gwałtowne. W miarę upływu czasu mogą pojawić się również objawy wstrząsu: skóra robi się zimna, blada, wilgotna, pojawia się pobudzenie, uczucie niepokoju, spadek ciśnienia krwi, przyspieszony oddech, niekiedy wymioty i biegunka.

Łożysko przodujące

Łożysko to „wędrujący” narząd. Zwykle łożysko umiejscawia się w górnej części macicy, na jej przedniej lub tylnej ścianie. Jednak nie zawsze tak się dzieje. Czasami jest usadowione w dolnej jej części, a więc w pobliżu ujścia szyjki macicy, przez którą dziecko ma wydostać się na świat. I wtedy mogą pojawić się problemy. W skrajnych przypadkach łożysko może zupełnie zagrodzić maluszkowi drogę, zasłaniając całe ujście wewnętrzne kanału szyjki macicy (tzw. łożysko całkowicie przodujące). Wtedy dziecko nie ma innego wyjścia – musi urodzić się przez cesarskie cięcie. Ale są to bardzo rzadkie sytuacje, dotyczą 1 proc. porodów. Często natomiast, bo aż u 30 proc. ciężarnych, łożysko we wczesnej ciąży zasłania ujście kanału szyjki macicy, ale potem „wędruje” wyżej, umożliwiając normalny poród. Jak to się dzieje, skoro jest „przyklejone” do ściany macicy? Faktycznie łożysko przylega do macicy na stałe w jednym i tym samym miejscu, ale ponieważ macica mocno się rozciąga i jej dno podnosi się coraz wyżej – wraz z rozciąganiem się ścian macicy łożysko również się unosi, zmieniając swoje położenie względem ujścia szyjki macicy. Jeśli więc np. w 16. tygodniu ciąży lekarz odkryje podczas badania USG, że masz „przodujące łożysko” albo usadowione bardzo blisko szyjki macicy – to nie powinnaś się tym martwić na zapas, bo to się może jeszcze zmienić. Szanse na to, że łożysko odsłoni ujście macicy, są tym większe, im młodsza jest ciąża i im wyżej znajduje się łożysko. Tak naprawdę o łożysku przodującym można mówić najwcześniej po 20. tygodniu ciąży, gdy umiejscawia się ono w dolnej części macicy i zasłania jej ujście – całkowicie lub częściowo (tzw. łożysko brzeżnie przodujące).

Przodujące łożysko częściej występuje u kobiet, które:
- miały ten problem już w poprzedniej ciąży
- miały czyszczoną jamę macicy (po poronieniu lub aborcji)
- przeszły operację cesarskiego cięcia
- mają za sobą kilka ciąż i porodów
- urodziły bliźniaki lub wieloraczki
- miały w przeszłości powikłaną ciążę z wadami rozwojowymi płodu.

Krwawienie w ciąży to znak, że dzieje się coś z łożyskiem

Gdy łożysko ulokowane jest na dole, wówczas dolna część macicy jest zbyt mocno rozciągnięta, a także cieńsza. W takiej sytuacji może dojść do uszkodzenia naczyń krwionośnych i obfitego krwawienia z dróg rodnych, co może stanowić poważne zagrożenie zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Bezbolesne krwawienie jasną krwią w drugiej połowie ciąży to zasadniczy i często jedyny objaw łożyska przodującego. Pierwsze krwawienie może być bardzo skąpe i samo ustępuje, ale po nim następują kolejne coraz częstsze i bardziej nasilone. Krwawienie może wystąpić zarówno w czasie snu, jak i podczas aktywności: nagle, bez żadnych objawów poprzedzających albo po urazie mechanicznym, stosunku, badaniu ginekologicznym. Obfity krwotok z łożyska przodującego może mieć bardzo groźne skutki, dlatego zawsze trzeba wtedy szybko jechać do najbliższego szpitala. Konieczne są badania sprawdzające kondycję płodu i przyszłej mamy, a także podanie środków na opanowanie krwawienia (płyny infuzyjne, leki tokolityczne). W przypadku znacznego upływu krwi może być potrzebna transfuzja. Jeśli do krwawienia doszło przed upływem 34. tygodnia ciąży, lekarz często decyduje o podaniu zastrzyków ze sterydami przyspieszającymi rozwój płuc u dziecka, aby w razie konieczności można było zakończyć wcześniej ciążę przez cesarskie cięcie. Dalszy sposób postępowania zależy od konkretnej sytuacji. Niektóre ciężarne z przodującym łożyskiem – zwłaszcza we wcześniejszej ciąży – dostają tylko zalecenia, by prowadzić oszczędzający tryb życia: powstrzymywać się od wysiłku i współżycia, leżeć w łóżku, unikać zaparć. Ale w poważniejszych przypadkach konieczne jest leżenie w szpitalu z bezwzględnym zakazem ruchu. Chodzi o to, aby przynajmniej do 36. tygodnia ciąży umożliwić dziecku pozostanie i rozwój w macicy. Zdarza się, że łożysko przesuwa się nawet w 32. tygodniu ciąży i odsłania ujście kanału szyjki macicy. Jeśli jednak po 37. tygodniu ciąży łożysko nadal zakrywa ujście, poród fizjologiczny jest niemożliwy i trzeba zastosować cesarskie cięcie. Według statystyk, kończy się w ten sposób 2/3 ciąż z łożyskiem przodującym.

Kiedy łożysko odkleja się zbyt wcześnie

To druga sytuacja, kiedy łożysko przysparza przyszłej mamie nie lada kłopotów. Przez całą ciążę ten niezwykły narząd powinien ściśle przylegać do ściany macicy w jednym miejscu i oddzielić się samoistnie dopiero kilka minut po urodzeniu się dziecka. Zdarza się jednak (raz na 150–200 porodów), że oddziela się znacznie wcześniej, bo już w ostatnich miesiącach ciąży (po upływie 24. tygodnia).