Groźny bezdech

Gdy patrzysz na śpiące niemowlę, możesz mieć wrażenie, że w ogóle nie oddycha. Jest tak, gdyż jego oddech jest płytszy niż oddech dorosłego. Niekiedy dzieciom zdarza się jednak rzeczywiście "zapomnieć" o oddychaniu.

Czemu przestaje oddychać?

Chwilowe zatrzymanie oddechu może nastąpić z różnych powodów. Doświadcza go ponad połowa maluchów urodzonych przed czasem, co jest efektem niedojrzałości mechanizmu oddychania. U niemowląt o niskiej masie urodzeniowej bezdech może również wystąpić na skutek nadmiernego oziębienia organizmu. U zdrowych niemowląt może pojawić się podczas infekcji, gdy drogi oddechowe stają się niedrożne. Epizody bezdechu najczęściej występują między 1. a 6. miesiącem życia i zanikają po 12. miesiącu. Częściej zdarzają się u dzieci, których matki paliły bądź palą papierosy, śpiących na brzuszku oraz takich, których rodzeństwo miało bezdech.

Kiedy bezdech jest groźny

Jeśli bezdech nie trwa dłużej niż 15 sekund, zdarza się sporadycznie i nie wywołuje sinienia albo bladości twarzy, nie ma powodu do niepokoju. Tym niemniej nawet wówczas warto  konsultować się z lekarzem, który zaleci dalsze postępowanie.
Niebezpieczne są natomiast sytuacje, gdy przerwa w oddychaniu trwa 15–20 sekund, zwłaszcza jeśli zdarza się w nocy. Dziecko z powodu niedotlenienia może zrobić się sine i stracić świadomość (te objawy lekarze nazywają zespołem ALTE). Konieczna jest wówczas natychmiastowa interwencja rodziców, gdyż bezdech jest jedną z głównych przyczyn SIDS, czyli zespołu nagłej śmierci niemowląt (znanego również jako śmierć łóżeczkowa). Gdy znajdziesz się w takiej sytuacji , szybko wyjmij malca z łóżeczka i, pochylając buzią w dół, potrząśnij nim i mocno poklep po pleckach. Upewnij się też, czy nosek i buzia są drożne. Jeśli to nie pomoże, jak najszybciej wezwij pogotowie, stosując do jego przyjazdu sztuczne oddychanie metodą usta–usta.

Noc bez strachu

By rozpoznać, czy niemowlę oddycha, musisz przybliżyć twarz do jego buzi albo przez chwilę obserwować, czy unosi się klatka piersiowa. Jeśli masz wątpliwości, delikatnie pogłaszcz dziecko po buzi – tak, by wywołać reakcję malca, ale go nie budzić. Obserwacja jest metodą skuteczną, ale na dłuższą metę niepraktyczną. Któreś z rodziców co noc musiałoby obserwować malucha, by zauważyć początek bezdechu i w porę pospieszyć dziecku na ratunek.
Skuteczniejszym sposobem kontroli są specjalne aparaty, które monitorują oddech dziecka i same wszczynają alarm, gdy malec przestanie oddychać na dłużej niż kilka sekund. Zazwyczaj aparat składa się z dwóch części. Pierwsza to superczuła płytka, którą wsuwa się pod materac na wysokości pleców dziecka, i która wychwytuje najmniejsze zmiany w oddychaniu. Druga to minikomputerek, który odbiera sygnały z płytki. Gdy przez kilkanaście sekund monitor nie zarejestruje ruchu, daje o tym znać rodzicom głośnym sygnałem. Od niedawna można też kupić modele wielkości pudełka od zapałek, które przypina się dziecku do śpiochów lub pieluszki. Dodatkowo urządzenia te mają możliwość stymulacji oddechu dziecka poprzez wywołanie wibracji. Monitor oddechu powinnaś kupić dla wcześniaka bądź jeśli w rodzinie zdarzały się przypadki bezdechu i śmierci łóżeczkowej. Ale nic nie stoi na przeszkodzie, by takie urządzenie pojawiło się przy łóżeczku zupełnie zdrowego niemowlęcia, choćby po to, by zapewnić rodzicom maksimum komfortu.